Am.Oraki MD
Am.Oraki MD

@OrakiDr

35 تغريدة 15 قراءة Jul 19, 2022
درباره ی مارگزیدگی
دوستان توجه کنید حدود ۳۰۰۰ نوع مار تا به حال توی سطح دنیا شناسایی شده که از این تعداد فقط حدود ۳۰۰ تاش سمی بوده و از این ۳۰۰ تا فقط ۱۵۰ تاش سمشون برای انسان خطرناک هست.پس بطور کلی چیزی در حدود ۵ درصد مارهای دنیا برای انسان ممکنه خطرناک باشن.
البته مارهایی هم هستن که بدون سم میتونن برای انسان خطرناک باشن.مثل مار بوآ که اگرچه سم نداره اما درواقع با جثه خیلی بزرگ و عضلات فوق قوی‌ای که داره میتونه خودشو بپیچه دور هر جنبنده ای و اینطور اونو خورد و خفه کنه و بعد خیلی راحت ببلعه.البته این نوع مار فقط توی آمریکای جنوبی هست.
برگردیم به مارهای سمی.گفتیم که فقط ۵ درصد مارها سمّ‌شون میتونه برای انسان خطرناک باشه.
اما ما انسان ها نگاه خیلی بدی به مارها داریم و این واقعیت میتونه توی روند درمان تاثیر بذاره.خیلی اوقات علائم بیمار سایکولوژیک هست بخاطر ترس و وحشت زدگی ناشی از مارگزیدگی نه خود اثر سم روی بدن.
مارهای سمی ۲ تا جسم استخوانیِ توو خالی(مثل نیدل سرنگ یا ناودان) دو طرف فکشون دارن که بهش میگن "فَنگ" .توجه کنید این ۲ جسم که درواقع اصطلاع عامیانه‌ش همون نیش های مار هستن در حدود ۱ تا ۲ سانت طول دارن.مارهای سمی این دوتا فنگ رو وارد میکنن و سپس از طریق اونا سم رو وارد بدن میکنن.
دوستان توجه کنید این ۲ تا فنگ هیچ ارتباطی به دندان ندارند.اینها فقط وسیله ی وارد کردن سم به جاندارِ مقابل هست و هیچ کاربرد دیگه ای ندارن.
یکی از راه هایی که ما افتراق عقرب زدگی و مارگزیدگی میکنی از هم درواقع جای همین ۲ تا فنگ کنار هم روی محل گزش هست.ولی عقرب یک نقطه گزش هست!
اولین اقدام توی مارگزیدگی شناسایی نوع مار هست.سمی یا غیر سمی بودن.
نکته ای که باید درنظر داشته باشیم این هست که خیلی اوقات ماری که فرد رو نیش زده سمی نبوده یا حتی سمی بوده و سمش برای انسان خطرناک نبوده.پس قدم اول اینه ببینیم با چه ماری روبرو هستیم.
گاهی اوقات خود مار موجود هست و از طریق بررسی ظاهری ما میتونیم متوجه بشیم سمی هست یا غیر سمی.اما خیلی از اوقات مار موجود نیست و از طریق یکسری شواهد باید بفهمیم که با چه نوع ماری سر و کار داریم.
برای حالتی که مار رو نداریم؛شواهدی که به نفع سمی بودن بودن مار هست:
۱.هرگونه علائم موضعی(تورم، قرمزی و..) و سیستمیک(سردرد، تهوع، کبودی بدن، افت فشار، ضعف و...) یعنی اینکه مار سمی بوده.
۲.دیده شدن جای ۲ نقطه ی گزش کنار هم(محل ورود فَنگ) نشون دهنده ی سمی بودن مار هست درحالی که ...
درحالی که وجود نقاط فراوان و ریز روی بدن(نشون دهنده ی وجود دندان های متعدد در فک بالا و پایین مار) بیشتر به نفع غیر سمی بودن مار هسن.
اما اگر مار رو موجود داشتیم(چه اونو زنده گیری کرده باشیم چه کشته باشیم!):
۱.مارهای زهر داره یک تا ۲ عدد جسم کنار فک دارن(فَنگ) و اغلبشون هم...ا
اغلبشون هم دندون ندارن یا اگه داشته باشن خیلی خیلی ظریف هستن.چون درواقع تکامل کاری کرده با این مارها که نیازی به دندان جهت جویدن ندارن.از طریق همون فنگ سم رو وارد بدن جاندار میکنن و اونو از پا درمیارن و بعد اونو راسته و یکجا میبلعن(مثل موش، گنجشگ یا هرچیزی دیگه).درحالی که...د
درحالی که مارهای غیر سمی دندان هایی قوی توی یک تا دو ردیف توی فک بالا و پایین دارن که از طریق اونا جاندار رو میگیرن و میجون و بعد میبعلن.این دندان ها در خلاف جهت همدیگه هستن.یعنی انتهای دندونها به سمت حلق مار هست(یعنی دندون ها خمیده به سمت حلق هستن).این نکته کجا بدرد میخوره؟
وقتی دست شما توی دهن مار باشه، اگه بخواید دست خودتون رو عقب بکشید، دندون های مار بیشتر توی پوست و گوشت شما فرو میرن(اینم بخاطر مساله ی تکامل مارهاست که جاندار نتونه از دستشون در بره وقتی توی فکشون میگرنش) و شما درواقع باید اول دست خودتونو به سمت عقب و حلق مار حرکت بدید...
تا دندون ها خارج بشه فک مار باز بشه و بعد یکباره دستتونو عقب بکشید(هرچند در این لحظه فکر کردن خیلی سخته اما بهرحال برای کسانی که کمپینگ میرن خوبه این نکته رو بدونن).
برگردیم به مورد ۲ از راهای شناسایی مارهای سمی از غیر سمی؛
۲.مردمک چشم مارهای سمی بصورت عمودی باز و بسته میشه..
مثل باز و بسته شدن درب های اتومات!مثل تمساح.
درحالی که مردمک چشم مارهای غیر سمی بصورت افقی و مثل ما انسان ها باز و بسته میشه.(البته مار کبری استثنا هست، اگرچه سمی هست اما مردمکش افقی باز و بسته میشه)در ادامه خواهم گفت که مار کبری تمام استثناهارو با خودش داره!
۳.مارهای سمی معمولاً فرم سر مثلثی دارن.اما مارهای غیر سمی داری سرهای گرد یا بیضوی هستن.
۴‌.مارهای خیلی بزرگ و بزرگ معمولاً عیر سمی هستن و مارهای با جثه ی متوسط تا کوچک سمی هستن(باز هم مار کبری استثنا هست).
۵.وقتی مار رو برگردیم رو شکم، انتهای بدن مار یه سوراخ هست.
اسم این سوراخ anal plate هست یا صفحه ی مقعدی.توی مارهای سمی وقتی از این سوراخ به سمت جلو حرکت میکنیم فلس های مار بصورت تک ردیفی هستن و به عقب مار که بریم فلس ها ۲ ردیفی هستن.درحالی که توی مارهای غیر سمی قبل و بعد این سوراخ فرقی نداره و فلس ها ۲ ردیفی هستن.
پس دیدیم که یکسری ویژگی های ظاهری هست که میتونه به ما کمک کنه.این ویژگی ها ۱۰۰ درصد نیست و مارکبری توی ایران استثنا هست.
یک قانونی هست ‌که چندمورد استثنا داره اما خوبه اونو بدونین اونم اینکه معمولاً مارهایی که توی مناطق خشک و بیابانی هستن به احمتال زیاد سمی و خطرناکتر از...
خطرناک تر از مارهایی هستن که توی مناطق آبزی و مرطوب هستن.بازم مار کبری استثنا هست و همه جا هست!
اما با فرض اینکه ماری که فرد رو گزیده سمی بوده ، چه کارهایی باید بکنیم و چه کارهایی نباید بکنیم...
اقداماتی که حتماً باید انجام بشه:
۱.اولین اقدام همیشه جدا کردن و دور کردن مار از فرد آسیب دیده هست.مار ممکنه داخل پیراهن یا شلوار باشه.
۲.تشخیص نوع مار
۳.اطمینان دادن و آروم کردن فرد
۴.انجام اقدامات ABCD( اگه کادر درمان باشید اگه نیستید هم که هیچی فقط مراقب نفس کشیدن مریض باشید!)
۵.معمولاً گزش ها در اندام ها مخصوصاً انتهای اندام ها صورت میگیره.پس بی حرکت کردن اندام گزیده شده.
۶.اندام گزیده شده حتماً پایین تر از سطح قلب قرار بگیره.اگ پا هست اونو بالا نگیرید اگه دست هست هم اونو بالا نگیرید.همون حالت معمولی باید باشه.
۷.هرچیزی که به اندام گزیده شده وصل هست باید جدا کنیم.مثل ساعت.انگشتر.النگو.پابند.دستبند و...چون اگه تورم صورت بگیره دیگه خارج کردنش غیر ممکن میشه و میتونه خیلی خطرناک بشه همون وسیله و جلوی خونرسانی رو بگیره و دیگه میدونید چی میشه!
۸.بیمار رو به نزدیکترین مرکز درمانی انتقال بدید
اما اقداماتی که به هیچ وجه نباید انجام بدید:
۱.کمپرس یخ
۲.تیغ زدن محل گزش(خطر عفونت داره و هیچ تاثیری نداره)
۳.مکیدن و ساکشن محل گزش.
ببینید دوستان گفتیم که فنگ درحدود ۱ تا ۲ سانت هست پس این تزریق سم بصورت سطحی صورت میگیره و وقتی وارد شد از طریق عروق لنفی جذب سیستمیک میشه...
پس ساکشن و مکیدن و تیغ زدن هیییچ تاثیری نداره!هیییچ!
اینم بگم خوردن سم مار هیچ خطری نداره و توسط اسید معده شکسته میشه.اما خوردن اوم بسیار بسیار تلخ هست مزه ی خیلی بدی داره.(اصطلاح زهرمار بخوری هم از همینجا میاد!)
اما اقداماتی که انجام دادن یا ندادنشون مورد بحث و گفت و گو هست مثل بستن تورنیکه یا باند کشی.
رفرنس میگه اصلاً تورنیکه و باند کشی بسته نشه اما به هر دلیلی اگه میخواید ببندید بهتره که درست ببندید که توی منشن ها توضیح میدم.
امیدوارم این #رشتو بدرد بخوره.
نکته دیگه میدونید ذکر کنید.
نحوه ی بستن باند کشی:
اگه محل گزش توی اندام ها باشه باید با فاصله ۵ تا ۱۰ سانت بالاتر از محل گزش و ۵ تا ۱۰ سانت پایینتر از محل گزش بسته بشه.شدت بستن تورنیکه با باند کشی هم معمولاً میگن درحد سفتی کِشِ جوراب باشه در حدی که انگشت کوچیک دست ما با یه فشار متوسط بتونه بره زیر اون پ.
در اینکه بعد از بستن هر ۱۵ تا ۲۰ دقیقه یکبار اونو باز کنیم و ۵ تا ۱۰ سانت ببریم بالاتر.همینطور ادامه میدیم تا توس دست برسم به شانه و توی پا برسیم به لگن.اونجا دیگه نگه میداریم تا وقتی برسیم به مرکز درمانی.
توی مرکز درمانی هم باید اون تورنیکه یا باند کشی باز نشه تا بعد از ..
تا بعد از دریافت آنتی ونوم مار(پادزهر مار)..تاکید میکنم یا نبندید یا اگه بستیم حق نداریم بازش کنیم تا بعد از دریافت آنتی ونوم! این باز کردن مثل شکسته شدن سدی هست که جلوی زهر بوده و یکباره و در یکی دو ثانیه سم وارد بدن میشه و ممکنه مریض یکباره جلوی چشممون وارد شوک بشه.
مریضش رو خودم داشتم که مریض رو وقتی اوردن با یه پارچه دستشو رو بسته بودن خارج از اشتباه بستنش ، به همراهش تاکید کردم تا وقتی بهت نگفتم اونو باز نکنی یوقت! رفت و اومدم هنوز آنتی ونوم رو دریافت نکرده بود که مثلاً میخواست کمک کنه به مریضش و اون باند رو یکمی شُل کرد...
ای وای...یکباره همراش صدا زد که مریض رفت...دویدم دیدم مریض یکباره وارد شوک شد اونو بردیم توی اتاق احیا و چه رنج و عذابی کشیدیم تا تونستیم حفظ کنیم مریض رو...!خلاصه حواستون باشه یا انجام ندید یا دادید هم اصولی انجام بدید!
با آرزوی تندرستی برای تک تک شما.
سوالی بود بپرسید.
ارادت🌹
در ادامه از شایعترین مارهای سمی سمی ایران و نحوه ی مقابله با اونها درصورت گزش بیشتر مینویسم.
بهرحال ممکنه به درد یکی بخوره...نخورد هم نخورد! فدای وجودتون!
در آخر هم تشکر میکنم از استاد عزیزم دکتر رحمانی که هرچی از گزش ها گزیدگی ها یاد گرفتم و تونستیم مریض ببینم و تا حد زیادی توی این موضوع موفق عمل کنم از ایشون بوده.
هرجا هست تنش سلامت باد!♥️🌹
این عکس رو هم جا افتادن مطلب داشته باشید.
این یک مار زنگی مربوط به زیست بوم ایران است.
۲ تا فنگ ، نداشتن دندان ، فرم عمودی مردمک ها و مثلثی بودن سر ، همه و همه از سمی و خطرناک بودن این مار داره.
*آمریکا

جاري تحميل الاقتراحات...