Adnan Matouri
Adnan Matouri

@AdnanMatouri

43 تغريدة 188 قراءة Mar 30, 2020
داستان ایلی کوهن
"الیائو بن شائول کوهن" به تاریخ ۲۶ دسامبر ۱۹۲۴ در اسکندریه که اقلیت بزرگی از یهودیان مصر در آن ساکن بودند و در خانواده ای مهاجر از حلب سوریه، متولد شد. در کودکی وارد یکی از مدارس دینی یهودی شد و سپس تحصیل در رشته مهندسی دانشگاه را نیمه کاره رها کرد/۱
در این مدارس عربی، عبری و فرانسه را آموخت و در سن ۲۰ سالگی به جنبش جوانان صهیونیست پیوست. پس از جنگ ۱۹۴۸ و اعلام موجودیت اسرائیل در حالی که در برنامه تشویق یهودیان اسکندریه به مهاجرت، فعال بود به استخدام "آبراهام دار" معروف به جان دارلینگ مدیر شبکه جاسوسی اسرائیلی در مصر درآمد/۲
یک سال بعد والدین و سه برادرش را به اسرائیل فرستاد ولی خود در اسکندریه ماند و در عملیات های تخریبی شبکه دارلینگ که به قصد ضرر رساندن به تأسیسات زیربنایی و جنگی مصر و بعضاً منافع انگلستان و امریکا (به قصد تخریب روابط مصر با دو کشور) اجرا میشدند، شرکت کرد./۳
تا اینکه در عملیات "سوزانا" که بعدها به "افتضاح لافون" معروف شد توسط سرویس اطلاعاتی مصر دستگیر شد.
افتضاح لافون:
در ژوئن ۱۹۵۴ مذاکرات بریتانیا و مصر جهت تخلیه نظامیان انگلیسی از کانال سوئز و جایگزین کردن نیروهای مصری در مراحل آخر بود و اسرائیل از این هراس داشت که پایگاهها/۴
تأسیسات و تجهیزات نظامی بریتانیایی به دست مصر بیفتد و توان نظامیش را افزایش دهد لذا "بنحاس لافوس" وزیر دفاع وقت اسرائیل (عکس) طرحی برای بمبگذاری و تخریب این تأسیسات ریخت و اجرای آن به جان دارلینگ و تیمش سپرده شد. عملیات شروع شد و پس از چند مورد موفقیت آمیز سازمان اطلاعاتی/۵
مصر مجریان را شناسایی و ۱۳ یهودی مصری از جمله ایلی کوهن را در ژوئن ۱۹۵۴ دستگیر کرد.
وی توانست بازجویان را فریب دهد و از اتهامات وارده مبری شد ولی دو نفر از سرکردگان تیم به نامهای موسى ليتو مرزوق و ساموئل بخور عازار به اعدام و ۶ نفر دیگر به حبسهای بین ۷ سال تا ابد محکوم شدند./۶
پس از آزادی به اسرائیل رفت و به واحد ۱۱۳۳ موساد پیوست.
دوباره به مصر بازگردانده شد ولی این بار تحت نظر سیستم امنیتی مصر بود و حین جنگ ۱۹۵۶ سوئز دستگیر شد.
به علت نبود مدارک دال بر مجرمیت ۱۹۵۷ آزاد و برای همیشه به اسرائیل مهاجرت کرد.
به علت شناخت سرویسهای مصری از وی برای موساد/۷
مهره ای سوخته محسوب شد و با قطع ارتباط به حسابداری و بعدها ترجمه روزنامه های عربی برای رسانه های مکتوب اسرائیلی و وزارت دفاع مشغول شد. با مهاجری عراقی ازدواج کرد تا اینکه "اطلاعات ارتش" او را به عنوان کیس مستعد فراخواند.
پس از طی دوره های آموزشی لهجه سوری، قرآن و مناسک مسلمانان/۸
تاریخ معاصر و شخصیتهای برجسته سیاسی، نظامی، فرهنگی و دینی سوریه، روش کار با دستگاههای مخابراتی بی سیم و برای ساختن شخصیتی جعلی در تاریخ ۳ فوریه ۱۹۶۱ اسرائیل را به مقصد زوریخ و سپس بوینس آیرس ترک کرد.
بر اساس شخصیت جدید "کامل امین ثابت" در کودکی با خانواده از سوریه به اسکندریه/۹
مهاجرت کرده و پس از آنکه عمویش در ۱۹۴۶ به آرژانتین رفت، یک سال بعد به همراه خانواده به وی ملحق شد. در سال ۱۹۵۲ پدرش بر اثر سکته قلبی و مادرش شش ماه بعد از دنیا رفتند و وی به تنهایی بیزنس تجارت پارچه پدرش را ادامه داد.
در آرژانتین مأموری با نام مستعار "ابراهام" او را ملاقات کرد/۱۰
اولین مأموریت او آموختن زبان اسپانیولی بود. پس از آموختن زبان با کمک شبکه جاسوسان در یک شرکت ترانزیت مشغول به کار شد و یک سال اول را به درآمدن به قالب "تاجر مسلمان سوری موفق" گذراند. در این راه توانست خود را به عنوان شخصی وطن پرست در جامعه اعراب آرژانتین جا بیندازد و مورد/۱۱
قبول افراد صاحب نفوذ این جامعه قرار گیرد. روابط وسیعی را با چهره های شاخص عرب مقیم آرژانتین بنا کرد و برخی شایعات حتی نزدیک شدن به "امین الحافظ" وابسته نظامی وقت در سفارت سوریه که بعدها تا مقام ریاست جمهوری کشورش ارتقا یافت را نیز منتسب به همان دوره میدانند در حالیکه تسلسل/۱۲
زمانی حوادث نافی این موضوع است.
پس از ایجاد شبکه گسترده روابط با بازرگانان و دیپلماتهای سوری ساکن آرژانتین در محافل جامعه اعراب، "کامل امین ثابت" با در دست داشتن چندین سفارش نامه از دوستان جدیدش برای دیدار وطن به دمشق رفت و در آنجا اعلام کرد به عشق وطن همه فعالیتهایش را متوقف /۱۳
کرده و مدتی را در سوریه خواهد ماند.
اولین مأموریت کوهن تثبیت هویت جعلی، یافتن آپارتمانی در منطقه ای مطلوب، آشنایی با افراد مهم، راه اندازی سیستم مخابراتی بیسیم برای ارتباط با تل آویو و به مدت سه ماه تعریف شد ولی این مرحله که در نیمه اول ۱۹۶۲ آغاز شد پس از موفقیت های اولیه/۱۴
در ایجاد شبکه دوستان و به درخواست وی ۳ ماه دیگر تمدید شد.
به لطف سفارشات دوستانش در بوینس آیرس امین کامل توانست پا به محافل رسمی و غیر رسمی دمشق گذاشته و شبکه ای از دوستان شامل تنی چند از افسران میان رده ارتش، مسئولین امنیتی و کادرهای حزب بعث برای خود بسازد./۱۴
اعتماد این افراد به امین ثابت و میهن پرستی وی تا به آنجا بود که بسیاری از آنها به منزل وی رفت و آمد کرده و با خیال راحت درباره آنچه در محل کارشان میگذشت و برنامه های آینده ارگانهای منتسب بحث و جدل میکردند و به هر پرسش وی از مشخصات فنی جنگنده های "میگ" و "سوخو"ی جدید،/۱۵
زیردریاییهای مدرن خریداری شده از شوروی و تا مثلا تفاوتهای بین تی ۵۴ و ۵۵ پاسخ میدادند!
همه این معلومات مهم به همراه اسامی افسران سوری، درجه و جایگاه نظامی و یگان آنها و تحرکاتشان به سرعت توسط "ایلی کوهن" به تل آویو مخابره میشد.
در سپتامبر ۱۹۶۲ یکی از دوستانش وی را براس گردش/۱۶
به درون پایگاهها و استحکامات ارتش سوریه در بلندیهای جولان برد و آنجا وی توانست به کمک دوربین کوچکی که توسط سرویسهای جاسوس امریکایی و اسرائیلی ساخته و در ساعتش کار گذاشته شده بود تمامی نقاط این استحکامات را عکسبرداری کند و با اینکه این پایگاهها قبلا توسط هواپیماهای اسراییلی/۱۷
شناسایی شده بودند ولی تطابق عکسهای ارسالی کوهن با جزئیات بالا با یافته های قبلی اهمیت فوق العاده ای برای ارتش اسرائیل داشت و علاوه بر آن مهر تأییدی بر تواناییهای کوهن بود.
پس از پایان مرحله اول کوهن با پروازی به بیروت و از آنجا به بروکسل رفت و با رابطان موساد ملاقات کرد./۱۸
پس از یک سلسله بازجوییها و مصاحبه های طولانی و پر فشار، موساد اهلیت کوهن را تأیید و مرحله اول عملیات را موفقیت آمیز دانست.
اکتبر ۱۹۶۲ کوهن به دمشق بازگشت و مرحله دوم مأموریت که جمع آوری اطلاعات حساس و محرمانه نظامی و سیاسی بود را آغاز کرد.
این دوره کوهن بیش از ۶۰ پیغام حاوی/۱۹
اطلاعات حساس نظامی ارتش سوریه را که بیش از توقع موساد بود مخابره کرد. مارس ۶۳ به تل اویو رفت و دوره ای فشرده برای کاربری دستگاههای جدید رمزگذاری و ارسال را گذراند و این بار با مأموریت جمع کردن اطلاعاتی خاص و مشخص از راه بروکسل به بیروت و از آنجا با تاکسی و به همراه دستگاه/۲۰
ارسال سیگنال به دمشق بازگشت.
اواسط ۱۹۶۴ بود که کوهن جزئیات طرحهای دفاعی ارتش سوریه در قنیطره و پس از آن خبر تحویل محموله جدید تانکهای T-54 و مکانهای استقرار آنها و جزئیات نقشه ارتش سوریه برای تصرف شمال اسرائیل که به کمک کارشناسان روس طرح ریزی شده بود، را به اسرائیل مخابره کرد/۲۱
این معلومات ارزشمند به لطف شبکه دوستان شخصی کامل امین، مهمانیهای مجلل با حضور زنان زیبا و هدایای گرانبها به افسران سوری و مقامات حزب حاصل شده بود. سالها بعد موساد با انتشار بخشهایی از آرشیو پرده از لیست مسئولان سوری که کوهن توانسته بود با آنها روابط دوستانه برقرار کند فاش کرد./۲۲
لیست شامل بیش از ۵۰ مقام سیاسی، نظامی و امنیتی بود. از جمله:
جلال السید معاون نخست وزیر
معزی زهرالدین خواهرزاده فرمانده کل ارتش
جورج سالم سیف بازرس کل رسانه های مکتوب سوریه که کوهن را در برنامه رادیویی یک پانعرب میهن پرست بازگشته به وطن معرفی کرد و سبب اعتماد بسیاری به وی شد/۲۳
احمد هیثم القطب کارمند عالیرتبه بانک مرکزی که منبع اطلاعات اقتصادی کوهن بود
وحید هیثم القطب استاد خلبانان جنگنده که کوهن را چندین بار با هواپیما بر فراز سوریه چرخاند
عدنان الجابی خلبان جنگنده در پایگاه دمر
ژنرال خلیل عادل سفو مسئول واحد سوخت رسانی نیروی هوایی
...
/۲۴
فعالیت کوهن تا ۲۴ ژانویه ۱۹۶۵ادامه داشت تا اینکه... دو روایت وجود دارد.
یک روایت سوری میگوید در ژانویه ۱۹۶۵ "محمد وداد بشیر" فرمانده واحد کشف سیگنال اطلاعات ارتش با استفاده از خودروی کشف و رصد سیگنال که به تازگی از شوروی دریافت شده بود از خیابان محل سکونت کامل امین گذشته و/۲۵
پس از شناسایی چندین سیگنال غیر معمول حامل پیغامهای مورس در آن منطقه که ستاد فرماندهی ارتش و چندین سفارت هم مستقر بودند به این ارسالها مشکوک شده و با اخذ مجوزهای لازم یک یا دو سفارت را جستجو میکند.
پس از اینکه در سفارتها سرنخی نمی یابد منطقه را به دقت زیر نظر گرفت و پس از تحدید/۲۶
محل با مأموران وارد آپارتمان کوهن شد و قبل از آنکه وی بتواند شیشه حاوی سم را سر بکشد دستگیرش کردند.
ولی روایت نزدیکتر به واقعیت حاکی است که سفارت هند پس از آنکه با پارازیت بر دستگاههای ارتباطی بیسیم خود مواجه شدند مسئولان ذیربط سوری را آگاه کردند و اطلاعات ارتش پس از مراقبت/۲۷
منطقه و کشف سیگنالهای متواتر هفتگی آپارتمان کوهن را به عنوان محل ارسال سیگنال شناسایی کرده و وارد عمل شدند.
روایت دوم مصری است که طبق آن گزارشهای سازمان جاسوسی مصر اشاره میکند که کشف ایلی کوهن به واسطه همکاری بین سازمانهای اطلاعاتی سوریه و مصر و کاملا ناگهانی بود./۲۸
در ۱۹۶۵ عکسهایی از هیأت نظامی مصری که به یکی از پایگاههای ارتش سوریه در جولان رفته بود ثبت شده و هنگامی که نسخه ای از آن عکسها به دست افسران مصری میرسد به واسطه پرونده قبلیش در مصر توسط آنها شناسایی میشود.
روایت مصری دیگری که در کتاب "ترورهای دانشمندان عرب به دست موساد"/۲۹
ذکر شده میگوید کوهن توسط یک مهره مصری عامل در اسرائیل به نام "رفعت الجمال" لو میرود. آنگونه که رفعت میگوید در محفلی دوستانه که مسئولینی از موساد حاضر بودند مردی به عنوان بیزنس من اسراییلی در امریکا و یکی از جمع کنندگان اعانات یهودیان امریکا به اسرائیل معرفی شد./۳۰
پس از مدتی در منزل خانم دکتری که با او در ارتباط بودم عکس خانوادگی همان بیزنس من را دیدم. خانم دکتر در پاسخ سؤال من گفت عکس متعلق به شوهرخواهرش ایلی کوهن که پژوهشگر وزارت دفاع است و خانواده اش میباشد. با وجود کم اهمیت بودن مسئله چهره آن شخص در حافظه ام ماند تا اینکه در سفری/۳۱
به رم تصادفاً در مجله عکسی دیدم با عنوان "ژنرال علی عامر و هیئت همراه در سفر به سوریه در معیت هیئت سوری". به یکباره چشمم به بیزنس من و پژوهشگر اسرائیلی افتاد که با عنوان "کامل امین ثابت" عضو حزب بعث عربی درج شده بود. همان شب با "محمد نسیم" افسر نیروهای ویژه مصری دیدار کردم /۳۲
موضوع را با وی در میان گذاشتم. وی همان شب رم را ترک کرد و پس از یک سلسله تحقیقات رئیس اطلاعات مصر را آگاه کرد. پس از جلسه رئیس مخابرات با جمال عبدالناصر سرگرد "حسین تمراز" به دمشق پرواز میکند و پس از جلسه وی با "امین الحافظ" رئیس جمهور سوریه ایلی کوهن دستگیر شد./۳۳
در هر صورت ایلی کوهن محاکمه و در تاریخ ۱۸ می ۱۹۶۵ در میدان المرجه دمشق به دار آویخته شد.
در سال ۲۰۱۶ یک کانال اسراییلی صحنه هایی از اعدام کوهن که توسط شورشیان سوری یافته و به دستشان رسیده بود را پخش کرد.
برای مشاهده این تصاویر به لینک زیر مراجعه کنید:
m.youtube.com
/۳۴
شایعات زیادی پس از مرگ کوهن بر سر زبانها افتاد از جمله اینکه در برهه ای کاندیدای وزارت دفاع سوریه هم بود در حالیکه این مقام همیشه در اختیار نظامیان بوده نه یک فرد با سابقه بازرگانی.
موساد هیچگاه نتوانست به جمع بندی واحدی درباره علت لو رفتن کوهن برسد. بر اساس اسنادی که بعدها/۳۵
منتشر شد چندین گزاره در میان بود:
اعتماد به نفس بیش از حد کوهن
اعتماد بیش از حد موساد به باورپذیری هویت جعلی
فعالیت بیش از حد لازم کوهن
تغییر حوزه ناگهانی هویت جعلی از بازرگانی سختکوش به مردی عیاش
کشف توسط دستگاههای جدید شنود روسی
بی احتیاطی شخص کوهن
/۳۶
در طی این سالهای پس از اعدام کوهن تلاشهای زیادی از جانب دولت اسراییل و بیوه کوهن در جهت بازگرداندن بقایای جسد وی صورت گرفت که همگی بی نتیجه ماند. بیوه کوهن چندین نامه به بشار اسد نوشت ولی پاسخی دریافت نکرد.
موساد که از طرف بیوه کوهن متهم شده بود به خاطر جذب حداکثر اطلاعات /۳۷
ممکن جان شوهرش را به خطر انداخته و با عدم رعایت اصول حفاظتی ممکن باعث لو رفتن و شکنجه و اعدام وی شده در اقدامی عجیب و برای تسلای خاطرِ اندکِ بازماندگان کوهن، اعلام کرد طی یک عملیات (؟) نیروهای ویژه توانسته محل نگهداری ساعت مچی کوهن را شناسایی و آن را به اسرائیل بازگرداند!/۳۸
در سال ۲۰۱۹ هم پس از وساطت روسیه در بازگرداندن جسد سرباز "زاخاری بومل" که در نبرد دره بقاع کشته شده بود، امیدهای خانواده کوهن برای عودت جنازه زنده شد و حتی شایعاتی مبنی بر انجام عملیات تبادل در رسانه ها مطرح شد که از سوی سه طرف نفی شد./۳۹
در پایان، کوهن جاسوسی زیرک و نابغه بود که به کمک شانس توانست در رده هایی از مقامات میان رده سوریه نفوذ کند و اطلاعات زیادی را به اسرائیل مخابره کند ولی درباره او هم شایعات و روایات زیادی شکل گرفتن که بعضاً غلو آمیز بود و بارزترین مثال این روایات سریالی که در ۲۰۱۹ به عنوان/۴۰
The Spy توسط شبکه نتفلیکس تهیه شده به زندگی کوهن میپردازد و در آن اشتباهات و اغراقهاى فراوانی درباره تاریخ معاصر سوریه و روابط کوهن وجود دارد از جمله رابطه کوهن با امین الحافظ در آرژانتین، نامزدی تصدی پست وزارت دفاع، تأثیر اطلاعات ارسالی وی بر اشغال بلندیهای جولان /۴۱
رابطه با همسر امین الحافظ، حضور ماجد شیخ الارض (یکی از دوستانش) در مراسم اعدام و ادای احترام به کوهن در حالی که شیخ الارض هنگام اعدام در زندان بود و....
پایان

جاري تحميل الاقتراحات...